10000528   @didgah.tv5 
طلای زمین از کجا آمده است؟

عنصر طلا به علت ویژگی‌های منحصربه‌فردی که دارد از گذشته‌های دور توجه آدمیان را به سوی خود جلب کرد؛ به‌گونه‌ای که امروز ابزاری برای مبادلات تجاری به‌شمار می‌رود. جالب است بدانید حدود ۷-۱۰× ۲/۸ درصد از بدن انسان نیز حاوی طلاست. اما این طلا از کجا آمده است؟
پژوهش‌های اخیر دانشمندان مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیتسونی (CFA) نشان داده است که برخوردهای بین ستاره‌های نوتروتی٬ مقدار قابل توجهی طلا به همراه عناصر سنگین دیگر تولید می‌کند. ستاره‌های نوترونی٬ اجرام بسیارمتراکمی‌اند که از مرگ ستاره‌های بسیار بزرگ که جرم‌شان بین ۱/۴ تا ۹ برابر جرم خورشید است شکل می‌گیرند.
پس از آن که آشکارسازهای زمینی و فضایی فوران پرتو گاما موسوم به GRB 130603B را آشکار کردند گروه پژوهش٬ این فوران کوتاه مدت را بررسی کرد و متوجه درخشش غافلگیرکننده‌ای در طول موج فروسرخ نزدیک شدند که احتمالاً از ابری از مواد تولید شده در برخورد ستاره‌ای سرچشمه می‌گرفت. تصور می‌شود که این ابر کیهانی حاوی مقدار قابل توجهی از عناصر سنگین بکر و دست‌نخورده از جمله طلا است.
ادو برگر٬‌سرپرست پژوهش می‌گوید: « ما تخمین می‌زنیم که مقدار طلای تولید شده و پرتاب شده در حین برخورد دو ستاره‌ی نوترونی ممکن است ۱۰ بار بزرگ‌تر از جرم ماه باشد – جواهرات فراوانی آن‌جاست!»
فواران‌‌ پرتوهای گاما به دو دسته‌ی کوتاه و بلند تقسیم می‌شوند که به مدت زمان درخشش پرتو گاما بستگی دارد. فوران GRB 130603B در سوم ژوئن امسال به‌دست ماهواره‌ی سوییفت آشکار شد و حدود ۰/۲ ثانیه نیز به طول انجامید. هرچند پرتو گاما خیلی زود ناپدید شد٬‌ فوران GRB 130603B درخشش بی‌رنگ‌شونده‌ی را در طول‌موج فروسرخ نمایان کرد. روشنایی و رفتار این پس‌درخش‌ با پس‌درخش‌های متداولی که بر اثر برخورد باریکه‌ی پرسرعت ذرات با محیط اطراف خود پدید می‌آیند٬ هم‌خوانی نداشت.
در عوض٬‌ این درخش ‌رفتاری از خود نشان داد که انگار از عناصر رادیواکتیو مغشوش سرچشمه گرفته است. مواد سرشار از نوترونی که از برخورد ستاره‌های نوترونی به بیرون پرتاب می‌شود ممکن است چنین عناصری را تولید کنند. در نتیجه‌ی آن واپاشی رادیواکتیو صورت می‌گیرد و درخشی را تولید می‌کنند که به‌خوبی در طول موج فروسرخ دیده می‌شود. و این دقیقاً همان چیزی است که گروه پژوهش آن را رصد کرد.
ون-فای فونگ٬ دانشجوی فارغ‌التحصیل اسمیتسونی و از اعضای پژوهش می‌گوید: « ما به دنبال سرنخی بودیم تا فواران کوتاه‌مدت گاما را به برخورد ستاره‌های نوترونی مرتبط کند. درخشش رادیواکتیو GRB 130603B ممکن است همان سرنخ باشد.»
طبق محاسبات اعضای پژوهش٬ فوران پرتو گاما جرم معادل یک‌صدم جرم خورشید را به بیرون پرتاب کرده است که بخشی از آن طلاست. اگر این رقم را که برای یک فوران پرتو گاما به‌دست آمده را به همه‌ی پرتو گاماهایی که تاکنون در عالم رخ داده است بسط بدهیم می‌توان گفت که احتمالاً همه‌ی طلای کیهان و همچنین طلای روی زمین محصول فوران‌های پرتوهای گاما هستند.
چقدر طلا روی زمین وجود دارد؟ از آن‌جایی که بیشتر طلای زمین در نزدیکی هسته‌اش قرار دارد و دسترسی به آن امکان‌پذیر نیست٬ مقدار طلایی که انسان موفق شده است تا در طول تاریخ از زمین برداشت کند حدود ۱۷۲ هزار تن است که رقم بسیار کوچکی است. به عبارت دیگر با این مقدار طلا می‌توان مکعبی ساخت که هر ضلعش فقط ۲۰/۷ متر است. ( بر اساس پژوهش سالانه‌ی GFMS تامسون رویترز) تخمین‌های دیگری هم وجود دارد که کمی از رقم مذکور بیشتر یا کمترند. اما در نهایت می‌توان گفت که در پوسته‌ی زمین طلای چندانی وجود ندارد. به همین علت است که این فلز نسبت به بقیه‌ی فلزات گران‌بها شده است.
و شاید هم دانستن این که هر یک از اونس‌های طلا٬ میلیاردها سال پیش در نقطه‌ای دورافتاده در جهان٬ بر اثر برخورد ستاره‌ها با یکدیگر پدید آمده است٬‌ ارزش آن را چند برابر کند.
برگر می‌گوید: «به قول کارل ساگان همگی ما از ستاره‌ها تشکیل شده‌ایم و جواهرات‌مان نیز از برخوردهای ستاره‌ای‌.»